مدیرعامل شرکت بهرهبرداری مترو تهران با ارایه جزییاتی از حوادث اخیر حادثه مترو تهران-کرج یکی از مهمترین دلایل این رخداد را فرسودگی ناوگان حمل و نقل ریلی عنوان کرد.
مهدی شایسته اصل در خصوص جزییاتی از حادثه برخورد دو قطار در خط پنج مترو تهران گفت: قطار جانبی با رد کردن سوزن وارد خط میشود، به واگن سوم قطار دیگر برخورد میکند و لوکوموتیو اکسپرس آسیب میبیند.
او با بیان اینکه به دلیل فرسودگی ناوگان، مرکز کنترل متوجه نمیشود و ATP قطع بوده است، اظهار کرد: در صورتی که در دنیا همه این موارد از طریق اتاق فرمان کنترل میشود اما به دلیل فرسودگی ناوگان اتاق فرمان ما متوجه بروز این حادثه نمی شود و تنها آسیب سوزن را در سیستم متوجه می شود.
به گفته مدیرعامل شرکت بهرهبرداری راه آهن شهری تهران و حومه، شدت حادثه به دلیل اینکه قطار جانبی ایستاده بوده و قطار بعدی هم با سرعت بسیار کم برخورد میکند، کم بوده است
شایسته اصل ادامه می دهد: احتمال داشت حادثه بدتری رقم بخورد. قطار روبرو اطلاع نداشته که این اتفاق رخ داده است، چرا که مرکز فرمان ما در جریان نبوده و پیمانکار ما به صورت دستی راهور قطار شمالی را آگاه میکند و قطار شمالی میایستد.
شایستهاصل با بیان اینکه حدود ۲ هزار نفر در قطار تندرو، یک هزار و ۵۰۰ نفر در قطار جانبی و ۱۰۰ نفر در قطار شمالی بودند، توضیح داد: این حجم مسافر در جایی که ممکن است حادثه بعدی خلق شود و ما شرایطی نداشتیم که بتوانیم مسافران را به سرعت خارج کنیم، میتوانست منجر به فاجعه ای شود. لطف خدا بوده که حادثه جدیتری رخ نداده است، البته خوشبختانه برای جابجایی مسافران اتوبوسها بلافاصله به کمک شهروندان آمدند.
وی با تاکید بر اینکه به لحاظ سیستمها و ناوگان فرسوده، بسیار آسیبپذیر هستیم، گفت: برنامههایی برای حل و فصل مشکلات و مسایلی که از گذشته بوده، داریم. به طور مثال در حوزه فرسودگی، چرخبند زمانی که به ۲۱ میل رسید باید از رده خارج شود و فرسوده محسوب میشود، هم اکنون بسیاری از چرخهای قطارهای ما به ۱۸ و ۱۹.۵ رسیده است که میتواند حادثه زا باشد.
مدیرعامل شرکت بهرهبرداری را آهن شهری تهران و حومه، به چالشها و نیازهای ناوگان ریلی شهر تهران اشاره و کمبود نیروی پلیس را یکی از این چالشهای عنوان کرد و افزود: ۴۰ ایستگاه ما به خدمات پلیس نیاز دارد و به دلیل کمبود نیرو و یگان حفاظت با مشکلاتی روبرو هستیم.
شایستهاصل، فرسوده بودن سیستمهای نظارت تصویری و نبود یکپارچگی مراکز فرمان را از دیگر مشکلات این حوزه برشمرد و درباره مراکز فرمان توضیح داد: مرکز فرمان خط پنج در جای دیگری است، در صورتی که باید باهم یکی باشند. ۲۰ سال است که مرکز فرمان اصلی که در ساختمان پل کالج است عمر دارد و نیاز به بازسازی دارد زیرا تجهیزات آن فرسوده است. همچنین در بحث اعلام و اطفاء حریق مترو میتواند خطرناکتر از بازار گل باشد، سیستمهای هواساز در مبادی وروردی و خروجی هم می توانند آسیبزا باشد.
او ادامه داد: یکی دیگر از مسایلی که با آن مواجه هستیم، ناهماهنگی و ضعف در تعامل میان زنجیره ارزش بین ناوگان مترو تهران و حومه است. در دورهای به دلایلی تصمیمگیری شده که سیستم مترو به این صورت باشد که یک هلدینگ باشد و از آن یک شرکت بهرهبرداری متولد شده است.
این مقام مسئول افزود: این سیستم، نیاز به بازمهندسی دارد و چارچوبها باید اصلاح شود، اگر در همین چارچوبهایی که برایمان چیدهاند بدون آنکه نبینیم که چرا این حوادث رخ داده است، باقی بمانیم آسیب ایجاد می کند. ۷۰ تا ۱۰۰ سال دیگر باید از تونلهای مترو بهرهبرداری شود، مگر چه میزان دیگر به توسعه در تهران نیاز داریم، در شرایطی که وظیفه توسعه مترو در حومه را نداریم و وظیفه شهرداری تهران افزایش کیفیت خدمترسانی به شهروندان است.
به گفته مدیرعامل شرکت بهرهبرداری را آهن شهری تهران و حومه، حدود ۱۰۰ پله برقی در ایستگاههای مترو وجود دارد که نیاز به نوسازی دارد. این موضوع میتواند برای شهروندان آسیب ایجاد کند، بنابراین ضروری است که منابع را از هر جایی که میتوانیم نگه داریم و در جایی هزنیه کنیم که مورد نیاز است. یکی از این موارد، پله برقی است که بیشترین جاییست که مردم درباره آن معترض هستند.
او به تعهد دولتها در پرداخت بدهیها و کمک به حمل و نقل عمومی اشاره کرد و گفت: برخورد عادی و بدون دغدغه برخی از دستگاههای حاکمیتی و نظارتی جای بحث دارد در صورتی که اگر همین ناوگان را با سرعت بخواهیم با یک راه میانبر حل و فصل کنیم، با ما برخورد میشود و ممکن است این برخوردها قضایی باشد.
شایستهاصل با بیان اینکه حداقل ۵۰۰ میلیارد تومان نیاز فوری برای تامین قطعات است، توضیح داد: مسیر دیگری در نظر گرفته ایم تا به تولید داخلی برسیم. در این مسیر هم معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در برخی از موضوعات به ما اعلام آمادگی کرده است و هم وزارت دفاع اعلام کرده که در تولید کمک می کند تا همه ظرفیتها را در اختیار مواردی که به حمل و نقل ریلی شهری بازمیگردد، اختصاص دهند.
او به چالش نیروی انسانی هم اشاره کرد و افزود: نیروی انسانی زیاد داریم، اما نه در جایی که به نیروی متخصص نیاز است، هشت هزار پرسنل داریم، اما بسیاری از نیروهای متخصص ما در حال بازنشسته شدن هستند و نیروهای جوان هم تخصص لازم در حوزههای فنی در همه بخشها را ندارند.
شایستهاصل همچنین به برنامههای آینده شرکت بهرهبرداری مترو اشاره کرد و گفت: دو برنامه ویژه برای تامین قطعات راهبردی و نیازهای عاجل که تا به حال باید تامین میشده در دستور کار قرار دارد. یکی از این موارد افزایش کیفیت خدمات و موضوع روشنایی است. درواقع مترو تهران، بیروح است و هویت بصری ندارد. باوجود توسعه بسیار خوبی که حوزه زیرساختی انجام شده در حوزه زیبایی و فرهنگی عقب هستیم و جا دارد در این حوزه ها هم وارد شویم.
او گفت: آسانسورهای نصب شده استاندارد نیستند و به همین دلیل شرکتهای بیمه این آسانسورها را بیمه نمیکنند.
شایستهاصل خواستار تامین و افزایش ۳۰ رام قطار و ۲۱۰ واگن به ناوگان شد تا بتوان بخشی از مشکلات حل کرد. اما از آن مهمتر مشکلات کاهش سرفاصله قطارها و بحث پایانهها است. زمانی که پایانه نداریم حتی اگر واگن و رام قطار اضافه کنیم، تاثیری زیادی ندارد. در شرایط کنونی اگر یک چرخ آسیب ببیند به دلیل کمبود قطعه باید واگن خارج شود. اگر واگن و رام قطار تامین شود اما پایانه نداشته باشیم، باز هم مشکل خواهیم داشت.
علیرضا پیغمبردوست ۱۴۰۰/۱۰/۵